Giriş yap

Türkiye'nin illeri

Genişlet | Daralt

Bumerang

Bumerang

Web Tasarım Kampanya

bitlis-mutki

Tarihi

Mutki İlçesi tarih çağları boyunca Asur, Pers, İskender Roma ve Bizans İmparatorluklarının hakimiyetinde bulunmuş, daha sonra Müslüman Araplar tarafından alınmıştır. Daha sonra birkaç defa Müslümanlar ile Bizanslar arasında el değiştiren bu topraklar 1071 Malazgirt Zaferi’nden sonra Anadolu’ya başlayan büyük Türk göçünün ilk durak yerlerinden biri olmuş ve Akkoyunlu, İlhanlılar gibi çeşitli Türk beyliklerinin idaresi altında kalmıştır.  1514 Çaldıran Zaferinden sonra Osmanlı Devletinin topraklarına katılmış, Birinci Dünya Savaşı sırasında Ermeni ve Ruslar tarafından işgal edilmiş ve 16 Nisan 1916 yılında işgalden kurtarılmıştır.

İlçemiz 21 Haziran 1867 tarihli Vilayet Talimatnamesiyle (Takvim-i Vekayi 25 Haziran 1867 tarih ve 886 sayılı nüsha) merkezi Erzurum’da olan Erzurum Vilayetinin Muş Sancağının bir alt birimi ( muhtemelen kazası) olarak kurulmuştur. İlçe merkezi önceleri Rabat denilen yerde iken, 1883 yılında Meydan Bucağına bağlı Açıkalan köyüne taşınmıştır. İlçe merkezi 2 yıl bu köyde kaldıktan sonra aynı bucağa bağlı Salman köyüne taşınmış,  Salman köyünde 3 yıl kaldıktan sonra tekrar ilk kurulduğu yer olan Açıkalan köyüne alınmıştır. Merkez, 1890 yılında İlçeye bağlı Sekiliyazı köyüne, 1920 yılında da Akıncı köyüne getirilmiştir.

Coğrafi Yapısı

Mutki İlçesi; doğusunda Bitlis, güneyinde Siirt-Baykan,  batısında Batman-Sason ve Kozluk ve Muş-Hasköy ile kuzeyinde Muş-Hasköy ve Güroymak İlçemiz ile çevrili, Bitlis İline 20 km uzaklıkta kırsal özelliği belirgin olan bir ilçedir.

İlçemize bağlı İkizler köyü tarafından doğup Boğazönü’nde Misor Deresiyle birleşen Nordisor Deresi; Keyburan Çayını alıp Herpuk Deresiyle birleşerek Meydan’a doğru akmakta, burada İlçe merkez ve Dereyolu tarafından doğan Mutki Çayı ile birleşip Çeman Deresini’de alarak Yazıcık tarafından Urus Suyu olarak Kozluğa doğru ilçe sınırlarını terk etmektedir.

İlçemizin arazi yapısı dağlık, ormanlık, dik vadiler ve tepelerden oluşmaktadır. İlçenin genel bitki örtüsü; %40 dolayında orman( bozuk meşelik, ceviz, dış budak, dağ kavağı, kızılağaç, söğüt, buttom ağacı, yabani elma ve armut),%10 dolayında tarım arazisi (hububat, mısır, sebze alanları), kalan kısmı çayır, mera, bozkır ve büyük oranda kullanılmayan kayalıklardan oluşur.

Yüzölçümü 1.234 km2 olup, rakım 1.500 m civarındadır. Doğu Anadolu Bölgesi’nin karasal iklim yapısının bütün özelliklerini gösterir. Kış aylarında yoğun kar yağışı olup, yazları sıcak ve kuraktır. İklim şartları, ekonomik ve sosyal hayatı olumsuz yönde etkilemektedir.

bitlis-mutki1

Ekonomik Yapı

İlçe ekonomisi büyük ölçüde tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Hayvancılığın da günden güne azaldığı ilçemiz merkez ve köylerinde ekonomik manada gelir getirici ciddi tarım ürünü çeşidi de bulunmamaktadır. Büyük ölçüde meşelik ormanların bulunduğu ilçemizde halk orman işçiliğinden de gelir elde etmektedir. İlçemizin ile yakın olması itibarı ile çoğunlukla ile giden vatandaşlarımızın büyük bir çoğunluğu da il merkezi ve diğer ilçelerde yaşadığından orda da çalışarak geçimlerini de idame ettirmektedirler.

Mevcut arazilerimizde tarla ürünleri ekimi olarak en fazla yonca ekimi yapılırken (4600 hektarda yaklaşık 46000), bunu buğday, patates ve fasulye izlemektedir.

Meyve olarak ceviz(300 hektarda 3500 ton) ve elma(280 hektarda 3500 ton) en çok ekim alanına sahip olup bunların yanı sıra erik, armut ve kiraz gibi iklim meyveleri de yetişmektedir.

Sebze olarak da Dolmalık Biber(25 hektarda 500 ton) ve Çarliston Biber(20 hektarda 400 ton) başı çekerken salçalık biber, fasulye, domates, soğan ve kabak gibi sebzeler de yetiştirilmektedir.

İlçemizde ciddi ölçüde arıcılık faaliyeti bulunmakta olup eski usulde 1500, yeni usulde 9000 adet kovan bulunmaktadır. Yıllık bal üretimi 150 ton civarındadır.

Hayvancılık alanında en fazla kıl keçisi(35000), daha sonra koyun(25000), yerli sığır(5000) ve melez sığır(1500) bulunmakta olup bunların yanı sıra az sayıda diğer büyükbaş, küçükbaş ve kümes hayvancılığı da yapılmaktadır.

İlçemizde sanayileşme olmayıp, bu alanda faaliyet gösterebilecek herhangi bir sektör veya işkolu da mevcut değildir. Üretilmekte olan tarımsal ve hayvansal ürünler yetiştiriciler tarafından şahsi ihtiyaçları olarak tüketildiğinden mahsulün mamul hale getirilmesi düşünülmemiştir. Ancak süt ürünlerini, kısmen çiftçi ailesinin kendi imkanlarıyla yarı mamul hale getirerek pazarlaması mümkündür.

Nüfus

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre (2010) ; ilçe nüfusu köyleriyle beraber toplam 34.750 kişidir. Nüfusun 2.260’ı merkezde, 32.490’ı ise köylerde yaşamaktadır. Nüfusun 17.555 erkek, 17.195’i kadındır ve toplam nüfusun 34.750 olan nüfusun yaklaşık 20.000’i yirmi yaş altı nüfusu oluşturmaktadır. Yine toplam nüfusun yaklaşık 4.982’sinin okuma-yazma bilmediği bilinmektedir.

Eğitim ve Kültür

İlçemiz merkezinde 1971 yılında açılan 500 öğrenci kapasiteli Yatılı İlköğretim Bölge Okulu, 54 Birleştirilmiş Sınıflı İlköğretim Okulu, müstakil sınıflı (6,7,8. sınıflar dahil) 6 okulumuz ve İlçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfınca yapılan 100 öğrenci kapasiteli  1 (bir)  yurt bulunmaktadır. (Bu bina 2000-2001 eğitim öğretim yılında 49 yıllığına Milli Eğitim Bakanlığına devredilmiş olup burada  100 öğrenci ile eğitim faaliyetini sürdürmektedir.

bitlis-mutki2

İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNÜN OKUL VE KURUMLARI

A-LİSELER

İlçemizde 1 tane Genel Lise bulunmaktadır

1-MUTKİ LİSESİ

Ortaokul bölümü 1966 yılında lise bölümü ise 1977 yılında açılmıştır. Şuan ise sadece lise bölümü ile eğitim ve öğretime devam etmektedir. 2001-2002 Eğitim ve öğretim yılından itibaren 100 kişilik Pansiyonu eğitim ve öğretime açılmıştır. Mutki Lisesinde 1 Müdür odası, 1 müdür yardımcısı odası, 1 memur odası, 1 spor odası, 1 rehberlik odası, 1 arşiv, 9 derslik, 1 fen Laboratuarı ,1 kütüphane , 1 bilgisayar sınıfı mevcuttur.

 B-ANAOKULU

İlçemizde 1 tane bağımsız anaokulu bulunmaktadır.

1-MUTKİ ANAOKULU

2004-2005 Eğitim-Öğretim yılında hizmete girmiştir. 3 sınıf, 1 uyku odası, 1 mutfak, 2 WC, 1 Bekleme Salonu ve 1 Müdür odası bulunmaktadır.

C-İLKÖĞRETİM OKULU

İlçemiz merkezinde 1 adet İlköğretim Okulu, köy ve beldelerimizde ise 6 adet olmak üzere toplam 7 İlköğretim okulumuz bulunmaktadır.

1-MUTKİ ATATÜRK İLKÖĞRETİM OKULU(MERKEZ): 1942 yılında hizmete açılan Atatürk İlköğretim Okulu, 1997 yılında ek derslik yapılarak 14 dersliğe çıkarılmıştır.                             

2-KOYUNLU İLKÖĞRETİM OKULU (KOYUNLU BELDESİ): 1952 hizmete girmiştir. Toplam 12 derslik bulunmaktadır.

3-AÇIKALAN İLKÖĞRETİM OKULU (AÇIKALAN KÖYÜ): 1994 yılında hizmete girmiştir. 8 derslikten ibarettir.

4-BOĞAZÖNÜ İLKÖĞRETİM OKULU (BOĞAZÖNÜ KÖYÜ): 1954 yılında hizmete girmiştir. 4 dersliği bulunmaktadır.

5-DEREYOLU İLKÖĞRETİM OKULU (DEREYOLU KÖYÜ): 1952 yılında hizmete girmiştir. Yeni binası 2005 yılında tamamlanarak 8 yıllık eğitime başlamıştır.  8 derslik bulunmaktadır.

6-URAN İLKÖĞRETİM OKULU (URAN KÖYÜ): 8 yıllık eğitime 2005-2006 Eğitim-Öğretim yılında başlamıştır. 8 derslik mevcuttur.

7- İKİZLER CUMHURİYET İLKÖĞRETİM OKULU(İKİZLER KÖYÜ): 8 yıllık eğitime 2006-2007 eğitim-öğretim yılında başlamıştır. 8 Derslik mevcuttur.

D-YATILI İLKÖĞRETİN BÖLGE OKULLARI

İlçemiz genelinde 3 adet YİBO bulunmaktadır.

1-MUTKİ YİBO (MUTKİ MERKEZ): 1971 yılında hizmete girmiştir. 24 derslik mevcuttur.

2-KAVAKBAŞI YİBO: 1987 yılında Kavakbaşı İlköğretim Okulu olarak hizmete girmiş olup, 17 derslikten ibarettir.  2002-2003 Eğitim Öğretim yılında Pansiyonlu İlköğretim Okulu olarak eğitime başlamıştır. 2006-2007 Eğitim Öğretim yılında Yatılı İlköğretim Bölge Okulu olarak eğitime başlamıştır

3-ERLER YİBO: Pansiyonlu İlköğretim Okulu olarak 2003-2004 Eğitim-Öğretim yılında hizmete girmiştir. 20 derslik mevcuttur. 2006-2007 Eğitim Öğretim yılında Yatılı İlköğretim Bölge Okulu olarak eğitime başlamıştır.

bitlis-mutki3

F-HALK EĞİTİM MERKEZİ

İlçemizde 1 tane Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü bulunmaktadır.

5-MUTKİ HALK EĞİTİM MERKEZİ: 2000 yılında yeni binasına taşınmıştır. 4 derslikten ibarettir.

Sağlık

Sağlık grup başkanlığımıza bağlı 1(bir) adet devlet hastanesi, 3 (üç) adet sağlık ocağı, 7 (yedi) adet sağlık evi, 2011 yılında yapımı tamamlanan sağlık lojmanları ve sosyal tesisi ve devlet hastanesine entegre 112 acil sağlık hizmetleri istasyonu ile hizmet vermektedir.

SAĞLIK LOJMANI VE SOSYAL TESİS

İlçe merkezinde 2011 yılında yapımı tamamlanarak dört adet lojmanı, iki adet suit odası, misafirhanesi ve mutfağı bulunan sağlok sosyal tesisi sağlık çalışanlarına ve gelen misafirlere yüksel standartlarda hizmet vermektedir.

SAĞLIK EVLERİ

Meydan Bölgesi: Geyikpınar- Yazıcık- Yuvalıdam köylerine bağlı sağlık evlerinde vekil hemşirelerimizle sağlık hizmeti verilmektedir.

Kavakbaşı Bölgesi: Erler- Uran- İkizler köylerinde sağlık evlerimiz mevcut olup vekil hemşirelerimizle hizmet verilmektedir.

Koyunlu Bölgesi: Bu bölgemizde Çığır köyünde 1 (bir) adet sağlık evi bulunmakta olup hemşire kadrosu boşaldığından dolayı 10.09.2009 tarihinden itibaren faal değildir.

SAĞLIK OCAKLARI

Kavakbaşı Sağlık Ocağı: 16.800 nüfusa hizmet veren Kavakbaşı Sağlık Ocağı yeni binasıyla faaliyetlerini sürdürmektedir. 2 (iki) ebe, 2 (iki) hemşire, 1 (bir) sağlık memuru, 1 (bir) tıbbi sekreter ve 1 (bir) hizmetli personeliyle hizmet vermektedir.

Yukarı Koyunlu Sağlık Ocağı: 6200 nüfusa hizmet veren sağlık ocağımızda 1 (bir) doktor, 2 (iki) hemşire, 1 (bir) ebe, 1 (bir) sağlık memuru ve 1 (bir) hizmetli personeli ile faaliyetlerini sürdürmektedirler.

Meydan Sağlık Ocağı: 8200 nüfusa hizmet veren sağlık ocağımızda 1 (bir) doktor, 1 (bir) hemşire, 2 (iki) ebe, 1 (bir) sağlık memuru ve 1 (bir) hizmetli personeli ile faaliyetlerini sürdürmektedirler.

MUTKİ DEVLET HASTANESİ

Mutki Devlet Hastanesi inşaatına 1992 yılında başlanılmış olup 08.10.2004 tarihinde hizmete açılmıştır. Hastanemizin döner sermayesi 2005 Mart ayında kurulmuştur.

   Mutki Devlet Hastanesi birinci basamak temel sağlık hizmetleri, ikinci basmak devlet hastanesi ve 112 acil sağlık hizmetleri istasyonuyla entegre halde olup bu üç hizmet Mutki İlçe Entegre Hastanesi adı altında verilmektedir.

Hastanemiz 100 yataklıya çevrilebilir 50 yataklı tip proje olup; hizmet binası, bekar hemşire lojmanı ve 10 dairelik personel lojmanı olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Hastanemiz zemin katında idari bölüm, aşı odası, poliklinikler, radyoloji ünitesi, laboratuar bölümü, yemekhane, polis odası, çocuk oyun odası ve çok amaçlı toplantı salonundan oluşmaktadır. 1. Katta ameliyathane, doğumhane ve hasta servisleri, 2. katta hasta servisleri bulunmaktadır.

Hastanemizde acil servis hizmetlerimizin yanı sıra diş ve diğer uzman hekim dallarımızla ikinci basamak sağlık hizmetleri verilmekte olup doğumhanemiz faal bir şekilde hizmetlerine devam etmektedir. Laboratuar bölümünde hemogram, biyokimya ve idrar analizi hizmetleri verilmekte olup ayrıca diğer başka tetkikleri yapma kapasitesine sahiptir.Hastanemiz radyoloji ünitesinde röntgen çekim hizmeti verilmektedir. Acil servisimiz tam donanımlı olup gözlem servisi, acil müdahale odası, pansuman odası, enjeksiyon odası ve 5 (beş) adet acil gözlem odasından oluşmaktadır. Ayrıca hastanemizde check-up hizmeti verilmektedir.

2009 yılı başı itibariyle hastanemiz çok ilerlemeler kaydetmiştir. Tam digital sisteme geçmiş olup polikliniklerde lcd sıramatik sistemeleri gelmiştir. Laboratuar sonuçları poliklinik ortamına aktarılmakta, eğitim amaçlı videolarımız gün içerisinde hasta bekleme salonunda gösterilmektedir. 2009 yılı başı itibariyle çocuk oyun odası, polis odası, çok amaçlı toplantı salonu ve 2 (iki) adet dahiliye ve çocuk servislerinin açılmasıyla yeni bir yüze kavuşmuştur. Tüm hasta odalarımıza lcd televizyonlar alınmıştır. Ambulanslarımız teknik donanım olarak zirveye ulaşarak en iyi şekilde halka hizmet vermeye başlamıştır. Hastanemize paletli ambulansın gelmesiyle kış şartlarında ulaşım problemlerimiz bir nevi azalmış olmaktadır. 2005 yılından 2009 yılı başına kadar kendi döner sermayesi ile hizmet vermesi çok güç olan hastanemiz şuan bakanlığın hiçbir mali desteği olmadan en iyi şekilde hizmet vermeye devam etmektedir.

Bunun yanı sıra 15 temizlik personeli, 5 otomasyon personeli ve 5 yemekhane personeli şirket elemanı olarak hastanemizde görev yapmaktadırlar.

Hastanemizde halen hizmet veren 2 (iki) idari araç ve 4 (dört) adet ambulansımız bulunmaktadır. Bunların bir adet vaka ambulansı, bir adet nakil ambulansı, bir adet kış şartlarına uygun paletli ambulans ve bir adette zor arazi şartlarına uygun 4×4 land ambulansımız bulunmaktadır.

Mutki Devlet Hastanesi yeni yüzü ile sağlık ocağı görünümünden uzaklaşmış olup modern bir hastane haline dönmüştür. Misyon ve vizyonundan hiçbir şekilde taviz vermeyen hizmet anlayışımız 24 saat en iyi şekilde halkımıza hizmet vermeyi sürdürmektedir.

bitlis-mutki5

Turizm

İlçemiz kültürel ve turistik değerler bakımından çok zengin olmamakla beraber görülmeye değer güzellikleri ve tarihi binaları da bulunmaktadır.

İlçemizin en güzel turistik değeri; yüksekliği ile ünlü Gümüşkanat köyünde bulunan şelalemizdir. Yaklaşık 60 m yüksekten akan şelalenin suyu aynı zamanda içilmektedir.

Bunun yanı sıra Akıncı köyümüzde bulunan Beyaz Su olarak bilinen kaynağın yazın çok soğuk olması ve değerlerinin içmeye çok elverişli olması ile görmeye değerdir ve mesire alanına dönüştürülmüştür.

Bunun yanı sıra İkizler köyü Baklaya mezrasında bulunan ve 99 odası olduğu söylenen Beyaz Kilise yıkılmaya yüz tutmuş olmasına rağmen görmeye değer güzelliktedir.

 İlçemize bağlı Kavakbaşı beldesinde yöresel olarak köylülerimizce çanak-çömlek yapımı gerçekleştirilmektedir.

İlçemizde imkanları iyi denebilecek bir kütüphanemiz bulunmakla beraber gençlerimiz için eski bir toprak saha ile 2009 yılında yaptırılmış bir adet de halı saha bulunmaktadır.

turkyo-dome-ekran

 

Dome GX2MP Renkli Ekran

Leave a Reply